Ang Paputok at ang Pagdiriwang ng Bagong Taon

Ang Opera House sa Sydney ang isa sa tanyag na lugar na pinagdarausan ng fireworks display tuwing bagong taon. Kasama ako sa daan-daang libong taong dumagsa para panoorin ang makulay na gabi ng pagpapakitang gilas sa larangan ng paputok.

Kasama ang mga Pilipino sa milyon-milyong ka taong nakikisaya sa pagsalubong sa Bagong Taon tuwing ika-1 ng Enero ngunit hindi lahat ay nakakaalam kung bakit nga ba ipinagdiriwang ito. Nakasanayan na rin natin ang paggamit ng fireworks at samo't-saring mga paputok dahil sa paniniwala na lalo itong magpapasaya sa mga taong nakakasama. 

Nakagawian na ring gamitin ng iilan ang baril na ipinuputok sa ere bilang bahagi ng selebrasyon. Ito ay tinaguriang 'celebratory gunfire' na parte rin sa tradisyon ng pagdiriwang ng iba't-ibang okasyon sa ilang bansa sa Middle East at sa Eastern Europe. Sa Pilipinas, naging uso ito kahit sa Kamaynilaan pero mas talamak ito sa probinsya lalo na sa Sulu, Maguindanao at Basilan. Sa Sulu ko naranasan ang umuulan na punglo dahil sa libo-libong bala na ipinutok sa ere ng mga Tausug noong Disyembre 2000. Sariwa pa sa aking ala-ala na isa sa bala ang dumapo sa aming barracks sa Camp Bautista sa Busbus, tumagos ito sa bubungan at kita ang pwersa nito nang ito ay dumapo sa sementong aming kinatayuan. Ginagawa rin ng iilan sa mga Tausug ang kagawiang magpapaputok ng baril kung magbunyi dahil nanganak ang asawa, kung may nag-graduate sa kolehiyo na kaanak, at kung nanalo sa barilan sa rido ang kanilang angkan. 

Larawan ng mga Lebanese na nakagawiang magpaputok sa ere tuwing nagkakasayahan parte ng selebrasyon. Di na mabilang ang mga taong nabibiktima sa balang dumadapo pabalik sa lupa tuwing nagkakaroon ng celebratory gunfire. (Larawan mula sa internet)

Ang pagdiriwang ng Bagong Taon

Marami sa mga mga sinaunang tao ang nagdiriwang ng bagong taon at ang isa sa naitala sa kasaysayan mga 4,000 taon na ang nakalipas, ay ang mga Babylonians sa bansang kilala sa kasalukuyang tawag na Iraq. Ang sinaunang Babylonians ay ipinagdiriwang ang 'Akitu Festival' na kung saan ay pinaparada ang mga estatwa ng mga diyos-diyosan sa paniniwalang nilinis ng mga diyos ang makasalanang mundo, at sinasalubong ng mga tao ang bagong taon. 

Ang Akitu New Year's Festival ng mga kasalukuyang henerasyon ng mga Assyrian-Babylonian ay patuloy pa rin nilang ipinagdiriwang hanggang sa ngayon. (Larawan mula sa internet)

Dahil sa pakikisalamuha ng tao sa isa't-isa, kasama na rin ang epekto ng pananakop ng mga makapangyarihang pwersa, naging laganap ang selebrasyon sa iba't-ibang bansa kagaya sa Greece at sa Rome na kasama sa mga kilalang makapangyarihang bansa noong unang panahon. 

Importante ring malaman na ang kinilalang gumawa o nagpagawa ng sinaunang kalendaryo 800 taon bago ipinanganak si Kristo (8th century BC)  ay ang 'Ama' ng Rome na si Romulus, ngunit ang kasalukuyang ginagamit na Gregorian Calendar ay kahalintulad ng ipinagawang 'Julian Calendar' ng dakilang si Julius Caesar 46 taon bago ipinanganak si Kristo. Diumano, si Julius Caesar ang nag-utos na ipagdiwang ang Bagong Taon tuwing January l, bilang pag-alala na rin sa diyos ng mga Romano na si Janus, ang diyos na merong dalawang mukha, na simbolo ng Simula at Katapusan. 

Ang diyos ng mga Romano na si Janus na hinahandugan ng pagdiriwang ng Bagong Taon tuwing January 1, sa utos ni Emperor Julius Caesar. (Larawan mula sa internet)

Ang ibig sabihin, ang pagdiriwang sa New Year (Bagong Taon) ay walang kinalaman sa katuruan sa Kristiyanismo ngunit maturingan itong orihinal na tradisyon ng mga pagano. Katunayan, sa panahon na namamayagpag ang Kristianismo, ipinabura ng Council of Tours ang selebrasyon ng Bagong Taon, at pinalitan ito ng Feast Day of Circumcision (Pyesta ng Pagtuli) na merong kahulugan ayon sa tradisyon ng mga Hudeyo na ipatuli ang bata 8 araw pagkatapos na ito ay ipinanganak. Di ba't ginawang December 25 ang birthday ni Jesus Christ, kaya ang January 1 ay naging Feast of Circumcision din noon. 

Ang Paputok

Ayon sa kasaysayan, ang naunang nakadiskubre ng pulbura (gunpowder) na sangkap sa paggawa ng paputok ay ang mga Intsik. Ang aksidenteng pagkaimbento sa pulbura ay nagbigay daan naman para sa paggawa ng paputok (firecrackers/fireworks) na ginagamit sa mga kasayahan at selebrasyon sa bansang Tsina mga 2,000 taon na ang nakalipas. Sa paniniwala ng mga Intsik, nabubulabog at napapalayas ang mga masasamang espiritu o mga demonyo kapag malalakas na paputok ang ginagamit sa isang selebrasyon. 

Larawan ng mga sinaunang mga Intsik na aksidenteng nakadiskubre sa sangkap ng pulbura na ginagamit sa mga paputok. (Internet photo)

Kalaunan, nakopya ang kagawian na ito at pati ang sangkap ng pulbura ay kinopya ng mga Europeo, na nagbigay daan sa pagkaimbento ng bala at baril na syang nagbago sa kasaysayan sa buong mundo simula noong 15th century. Ang paggamit ng kanyon para sa pagbibigay pugay sa mga hari at mga heneral ay pinauso ng mga Europeo, na ngayon ay kilala sa tawag na 21-gun salute. Naging uso na rin ang pagratrat sa ere gamit ang small arms (pistol at rifles) bilang bahagi ng selebrasyon. 

Ang nakakamatay na punglo

Matagal-tagal din ang panahon na namulat ang mga tao na ang balang ipinuputok sa ere ay nakakamatay kapag bumalik sa lupa. Ito ay unang naobserbahan noong World War 1 dahil sa mga bala ng anti-aircraft guns na dumadapo sa lupa. Si Colonel Julian Hatcher ay nagsagawa ng masusing pagsaliksik tungkol dito pagkatapos ng madugong gyera, at napatunayan nya na ang Cal .30 na punglo ay may bilis (terminal velocity) na 300 feet per second pagdapong muli sa lupa. Ayon din sa pag-aaral sa terminal ballistics, ang balang may bilis na 200 feet per second ay kayang makasugat sa katawan ng tao. Kung naiputok ang baril sa anggulong palayo (halimbawa 30-45 degrees), mas matindi ang lakas ng bala pagdapo. Ayon din sa ibang nag-aral tungkol dito, ang balang dumapong muli sa lupa pagkatapos ipinutok sa ere ay may lakas na kaparehas ng pagpalo ng martilyo sa ulo. Sakit yon Tsong!

Ang larawang nagpapakita paano pinapatunayan na ang velocity ng punglo na dumadapo pabalik sa lupa ay nakakamatay. (Internet photo)

Ang pagpapaputok sa Bagong Taon

Ngayon, alam nyo nang hindi naman talaga naaayon sa turo sa Kristiyanismo o maging sa Islam ang magpaputok bilang bahagi ng pagpupugay o selebrasyon. Maliwanag na ideya ito ng mga sinaunang Intsik bilang pananakot sa mga masasamang espiritu. Ang selebrasyon ng New Year (Bagong Taon) ay orihinal din na kagawian ng mga paganong Babylonians na naipasa sa mga Romans na syang nagtatag ng Roman Catholic Church noong 325 A.D. Maliwanag din na ang balang ipinuputok sa ere ay nakakamatay. Marami nang napahamak dahil sa masamang kagawiang pagpapaputok ng baril bilang bahagi ng selebrasyon. Ngayon, gusto nyo pa ring subukan kung totoo nga ang sinabi sa kwentong ito? 

Para sa aming mga sundalo ng Armed Forces of the Philippines, alam namin na kung susuwayin namin ang mga kautusan ng kinauukulan tungkol sa tamang paggamit ng sandatang pinagkatiwala ng sambayanang Pilipino sa amin, meron kaming kalalagyan! Dahil sa naipakita nang disiplina ng inyong mga kasundaluhan, ang pagselyo ng baril tuwing sasapit ang Bagong Taon ay di na kinakailangan. 

Larawan ng mga sundalong Pilipino bitbit ang kanilang armas na ipinagkatiwala sa kanila. (Philippine Daily Inquirer photo)

Sa kahit sinong pasaway na magdiwang ng Bagong Taon gamit ang pagpapaputok sa ere, malamig na rehas at punong-puno na kulungan ang nag-aantay sa inyo mga kaibigan!

Larawan ng kulungang nag-aantay para sa mga pasaway na magpapaputok ng baril bilang pagsalubong sa taong 2017. (Getty images)

Ang pinaghanguan ng sulat na ito ay ang sumusunod:

Myths and Legends
Truth About New Year
Celebratory Gunfire
Firearms History

5 secrets in getting a slot for Army enlistment

Di nauubos ang mga tanong at pati mga guni-guni ng mga interesadong kabataan paano ba talaga papasa sa taunang selection process para sa Army recruitment. Binabaha ang aking inbox ng request ng tulong at maging reklamo dahil sa akusasyon na 'bata-bata' system daw ang pagpili sa iilang mga aplikante para maging sundalo. 

Kaysa maubos ang oras ko sa pagtatanggol sa kung sino man iyong damuho na inaakusahang nagre-recruit ng mga aplikanteng hindi pasado o kwalipikado, hayaan nyo na lang akong bigyan kayo ng tip paano tumaas ang inyong tsansa na mapili bilang mandirigma ng ating bayan. 

Ang basehan ko sa mga ideya paano piliin ang ating mga mandirigma ay ang mga nakasaad sa Army policies, common sense,  at ang tunay na pangangailangan sa line units ayon sa aking personal na karanasan bilang 'manager' ng mga sundalo.

So, para sa mga interesado, ilahad ko na sa inyo ang mga sikreto para makapasa na kayo sa susunod na quota ng enlistment. Matinding sikreto ito. Fasten your seatbelt at huminga ng malalim. Djaraaaan!

1. 'Backer'. Pinakaimportante sa lahat ay dapat meron kayong 'backer' na syang susuporta sa inyo para makapasa. Sino ba dapat ang backer mo? Drum rolls, please! Eh di ang nag-iisang Diyos! Yes, ang Panginoong Maykapal na syang lumikha sa ating lahat. Dapat bigyan ka nya ng lakas ng loob, mabuting pangangatawan at proteksyon mula sa disgrasya. Kung tatalikuran ka ng iyong 'backer', tigok ka na. 

2. Mental preparation. Dapat mong paghandaan ang tinatawag na PAATB o entrance exams. Napakadali lang ng exams na ito kung hindi ka namamayabas noong high school. Simpleng English, logical reasoning at mathematics na pang-high school lang naman ang laman ng exam. Kung ikaw ay nasa college level, mas lalong wala ka nang karapatang sabihing napakahirap ng PAATB. Sa totoo lang, hindi naman ito maihalintulad sa UPCAT o PMA entrance exams na nose bleed o heart attack aabutin mo kung hindi ka asintado sa pagsagot. So, relax lang at simulan ang paghahanda. Basahing muli ang mga aralin sa English at Math. Magpaturo sa isang titser o matalinong high school classmate kung kailangan. Pwede ka ring sumangguni sa mga Youtube videos na naglipana sa internet.

3. Palakasan. Ito ang isa pang tunay na sikreto, ang palakasan sa Army. Hoy, baka iba ang nasa isip mong 'palakasan'. Ganito yon, kung desidido ka talagang mag-sundalo, magpalakas ka tsong! Kailangan mo ang malakas magbuhat, magtulak, malakas na sikmura at maging sa lakaran at takbuhan. Kung gusto mong maungusan ang lahat sa Physical Fitness Test (PFT) na batayan sa slot, magsimula ka nang mag-takbo, push-up at pull-up mga tatlong buwan bago ang processing. Kung asal batugan ka na panay inom, kain at tulog, sigurado ka nang timbog pagdating sa palakasan.

4. Added value. Maliban sa combat duties, maraming support tasks ang ginagawa rin ng mga sundalo para magampanan ng frontline units ang mga misyon nila. Ihambing mo rin kami sa isang munisipyo na merong employees na driver, karpintero, mekaniko, electrician, computer operator, writer at maging radio broadcaster. Therefore, kung ako ay isang Division Commander ng Army, sinisigurado kong merong highly-skilled soldiers na kasama sa annual quota dahil kailangan sila sa unit. Kung ikaw ay aplikante na merong ipinagmamalaking special skill, mas malaki ang iyong chance na mapasama sa quota. Tanungin mo sarili mo, anong kaalaman o kakayahan na meron ako na wala ang iba? 

5. Complete, orignal documentary requirements. Kumuha ng listahan ng requirements at ilagay ito sa folder ayon sa hinihingi ng line unit na pinag-aplayan. Siguraduhing tunay at hindi gawang Recto dahil ma-blacklisted ka lang sa buong Army kung mahuli kang namemeke ng dokumento. Meron nang pamamaraan ang Validation Team ng Army headquarters kung paano masuri ang dokumento.

Taas-noong tumayo sa formation ang mga aplikanteng kasama sa annual recruitment ng 9th Infantry (Spear) Division sa Bicol Region. (9th DPAO photo)

Ngayong alam nyo na ang mga sikreto, maghanda na kayo para pumasok bilang mandirigma ng bayan!

10 things a Scout Ranger warrior does to fight boredom (Part 1)

Para sa mga sundalong naka-deploy sa frontlines na kalimitan ay malalayo sa kabihasnan, ang pagpapanatili sa mataas na level ng morale ay isang malaking challenge. Ito ay kasama sa hamon ng isang lider kagaya ng mga opisyal at non-commissioned officers na syang may responsibilidad na maisakatuparan ang mga iniatas na misyon ng yunit. Dito nakikita ang diskarte ng lider paano timbangin ang personnel welfare at mission accomplishment.

Ang buhay sa field ay magkahalong excitement, lungkot at saya. Para sa mga bagong graduate na mga sundalo (opisyal o enlisted personnel), ang field assignment ay isang adventure at isang karangalan ang mapasabak sa makatotohanang bakbakan. Kung paano maging malungkot o masaya ang isang sundalo, depende ito sa personal nyang diskarte o sa kanyang opisyal na nagdadala sa kanila. Kung negatibo ang attitude, normal na ang kalungkutan at kaakibat na stress,  lalo na sa mga panahong sunud-sunod na nasasaksihan ng tropa ang madugong bakbakan. Samantala, kung positibo ang pananaw, madali ang pagpapasaya sa sarili sa munting pamamaraan. 

Sa unang bahagi ng aking kwento, unahin kung ilahad paano namin pinapasaya ang aming sarili lalo na kung nasa gitna kami ng kagubatan naka-destino.

Ang tanong: Mapapasaya mo nga ba naman talaga ang iyong sarili kung nakakalungkot ang iyong kapaligiran? Para sa akin, ang sagot ay umaalingawngaw na Yes. Nasa diskarte lang talaga iyan. Basahin paano namin pinapasaya ang sarili. Drum rolls please! Djaraaaan! 

1. Manghuli ng niknik o lamok. Alam nyo, nakakabwisit ang maliliit na demonyong ito dahil maliban sa makati kumagat, nakakainis na makitang nahihigop nya ang iyong dugo. So, paano mo mapasaya ang sarili? Hmmmm. Bawian mo sila. Dahan-dahan mo itong hulihin gamit ang daliri, ilapit sa iyong tenga bago pisatin. Prrrrt! Dinig mong nadurog ang kanyang buto-buto kung meron man sya. Another technique ay kumuha ka ng insect repellent at isawsaw mo ang bunganga nya doon. Minsan kasi duda ako na nagsusuot sila ng face mask kaya sugod pa rin kahit naghilamos ka ng repellent! Isa pang diskarte, wag mo syang patayin kundi ilapit sa iyong bibig at bulungan nitong orasyon bago ito pakawalan: "Tutuliin ko kayong lahat kung bumalik kayo sa akin!". Di ba, bawi-bawi lang? Nakangisi ka na pagkatapos noon.

2. Langaw Sniping. Gamitin ang elastic band o lastiko, pitikin mo ang mga langaw na mahilig dumapo sa iyong pagkain. Nakakatuwa na timbuwang sila pag inabutan ng lastiko. Magsama ka ng ka-buddy at paramihan kayo ng bodycount. Ang saya di ba?

3. Limatik torture. Ipunin mo yong mga limatik na mahilig pumasok sa combat boots at naninipsip ng dugo. Maglagay ng konting tubig sa cellophane, ipabula gamit ang panlabang sabon at palanguyin ang limatik hanggang isusuka nya ang dugo na galing sa iyo. 

4.  Story-telling a lie. Kumuha ng ka-buddy, pwesto kayo sa gilid ng puno dala ang rifle at bulungan kayong magbolahan tungkol sa military jokes, paano manligaw sa baranggay o kaya magkwentuhan sino ang mas magaling sa inyong mga lolo!

5. Basa ng libro o komiks. Ilabas ang baong libro, sumandal sa bato at kunwari nasa batuhan sa Coron, Palawan kang ninamnam mo ang istorya na binabasa. Imagine, kaya palang pumunta sa Coron!

6. URC 187 entertainment. I-scan mo ang frequencies ng URC 187 at pakinggan ang bolahan ng mga Chinese o Malaysian radio operators na nasa ere. Pwede ring ilipat sa admin frequency ng higher headquarters at makiusyoso kung merong 'kabuhayan' kagaya ng PIB, Bonus o karagdagan sa sweldo. Iwasan lang na mag-ingay at mamalasin ka sa iyong mga kasamahan.

7. Signaling. Kumuha ng ka-buddy at magkontes kayo sino ang mas magaling sa hand and arm signals pati semaphore signaling. Ang talo, manlibre ng tuba pag-uwi sa kampo.

8. Food patrol. Kung sawang-sawa na sa lasa ng sardinas, magsama ng isang team at manghagilap sa gubat ng pako, gabi, saging, camote at 'tenga ng unggoy' na nasa mga patay na puno. Pwede ring pagtyagaan ang maliliit na isda o kaya ang igat (eel) na nasa ilog. Kung may mukhang gulay na damo, pwedeng tikman at  kung hindi nangangagat sa dila,  ipatong sa kanin para subukang kainin. Pag mailuto mo ang mga iyon, masaya na kayo!

9. Animal sounds. Panatiliin ang katahimikan, pakinggan ang lumalabas na huni sa gubat at pagalingan kung ito ba ay baboy damo, kalaw, bato-bato, usa, ahas o Abu Sayyaf na kung umubo ay parang aso!

10. Weapon maintenance. Kung hindi ka duty guard, pumunta sa gitna ng patrol base, maglatag ng poncho at magdala ng gun oil, pamunas at kutsara. Punasan ng konting oil ang moving parts at kiskisin ang lahat ng kalawang gamit ang kutsara. Dapat walang ingay at kailangang hindi masira ang protective coating ng baril. Pagkatapos noon, ilatag ang poncho sa gilid ng puno at yakap-yakapin ang baril, imagine mo ang iyong sweetheart hanggang maidlip.  

(Abangan ang Part 2)

Barilan sa bahayan sa Central Luzon: Ang aking pakikipaglaro kay Kamatayan

Galing kami sa larong "cat and mouse" noong 1996, tinutugis namin ang mga armadong bandido na nagtungo sa isang sementadong bahay sa isang bayan sa Central Luzon. 

Ayaw kong palampasin ang pagkakataong ma-aresto sila. Matagal-tagal ko ring pinagtiisan ang mga lamok at niknik sa aming taguan para sila ay mahagilap. Sobrang dami na ng mga taong nagreklamo ng pangongotong at pananakot sa mga magsasaka sa lugar.

Humihingal pa ako nang dahan-dahan kaming lumapit at pinakiramdaman ang mga tao sa loob. 

Hawak ang aking chamber-loaded na M1911A1 Cal 45 pistol, nakatayo ako malapit sa pintuan habang inaaninag ang mga bandidong nasa loob ng bahay na kanilang pinasok.

Sa mga puno ng mangga na nakapalibot sa sementadong bahay, nakapwesto ang labing dalawa sa aking kasamahan. Kampante ako sa aking mga kasamahang panay beterano sa pakikidigma sa mga bandidong NPA sa hilagang Luzon at sa mga bandidong 'MNLF lost command' sa Sirawai. 

Kaharap ko si Ranger Reyland na hawak ang kanyang M653 Assault Rifle. Dahil nakailaw ang flourescent lamp sa loob, nakikita ko ang anyo ng kaaway. 

Ilang saglit lang, nakita ko sa kanyang anyo ang dulo ng baril. Di ako magkamali sa hitsura ng sight tower ng M16 Rifle. Papunta sya sa direksyon ng pintuan. Segundo na lang ang natira sa akin para mag-command. Bawal ang mabulol. 

"Alis! Take cover!"

 Prak! Bang! Bang!

Halos sabay kaming umatras papunta sa semento. Tumama sa gitna namin ang mga punglo. Nag-ricochet sa semento at tumilamsik ang mga splinters sa maraming direksyon. 

Mahapdi at parang maanghang ang naramdaman ko sa aking noo. Tamang aktor ang inabot ko. Salamat sa Diyos!  

Sa gitna ng kaguluhan, narinig ko ang iyak ng isang bata.

"Waaaaaaah! Waaaaah!" "Inay ko po!"

May isa pang paslit ang nagtatawag sa kanyang ina. Kahit pa man sa aking naramdamang sugat, dapat mabilis uli ang aking desisyon. 

Naawa ako sa madadamay. Wala silang kasalanan. 

"May mga bata, wag putukan ang bahay!" 

Praak! Bang! Bang! Bang! Trigger happy ata ang mga bandido sa bahay na iyon.

May namumutok na rin sa gilid na bahagi ng bahay. Nakikita ko ang traces ng apoy ng muzzle flash na likha ng kanyang baril.

Bang! Bang! Bang! Sumagot ng putok ang tatlo sa aking mga tauhan na nakapwesto sa bahaging yaon.

Sa kapuputok ng bandido na katabi ko lang ang pwesto, naamoy ko ang pulbura at nalanghap ko ang alikabok na sanhi ng pagkatama sa semento. Kailangan namin ng mas magandang pwesto.

"Sa mangga tayo Reyland! Go!" Mabilis pa sa kidlat naming tinakbo ang mangga at nagkubli doon. 

Sa aking bagong pwesto, tinawag ko si Ranger Razzy Boy at si Ranger JB na pinagbitbit ko ng aking M16 Rifle na may night vision scope. 

"Hatiin natin ang tropa. Doon kami nina Reyland at JB sa kanan. Icom Radio ang primary commo natin," sabi ko sa kanya habang nasa kalagitnaan ng putukan.

Halinhinan kaming palipat-lipat ng mga puno papunta sa kabilang bahagi ng bahay. Masigasig na 'arrival honors' ng riple ang sumalubong sa amin. 

Madilim ang paligid at ginagamitan ko ng instincts para matutukan ko sya ng aking pistol base sa general direction ng muzzle flash kanyang pwesto. 

"Pak! Pak! Pak! Pak!" May pagka-patsam ang tirada ko. Sumasagot sya at mas malakas ang putok. 

"Bratatat! Bratatatat!" Ramdam ko ang haging ng bala. 

Naalala ko si JB na may dalang Litton NVS. Sya lang nakakakita sa gabi. Sya ang hari sa panahon na iyon. Gusto ko namang madikitan ang mga bandido sa gilid ng bahay at patikimin ng aking Cal 45 ball ammunition.

"Ranger JB, bantayan mo ko. Hanapin mo sya at barilin mo!"

Ginapang ko ang nakita kong tila ay nakaumbok na sementadong pwesto. Dahil sa training namin sa gapangan, walang isang minuto ay nakapwesto na ako sa likod ng 'semento'. Humahapdi ang aking mga tuhod at siko sa kagagapang. 

Paano naman kasi ay naka-sando  lang ako at tatlo kong mga ka-buddy na nag-recon patrol sa hapon na iyon para hindi halata. Nang spotted na ang mga bandido, nagpasya na akong ituloy ang combat patrol nang nagbigay ng go signal ang aking Company Commander. At, nagpakatapang na akong ituloy ang pagtugis kahit pistol lang ang dala ko!

Ang aking 'cover'

Sa aking estimate noon, humigit-kumulang 5 metro lamang ang layo ko mula sa mga bandido na lumabas ng bahay. Ang pinakamalapit sa akin ay halos tatlong metro lamang. Naririnig ko ang pagpapalit nya ng magazine at ginawa ko itong pagkakataon na patsambahan ang kanyang pwesto ng putok mula sa gilid ng aking 'cover'. 

"Pak! Pak! Pak! Pak!" "Tsak!" Kabisado ko ang tunog na iyon. Nag-open slide ako. Ubos na ang 7-round mag ko. Kinakapa ko ang isang magazine sa aking shorts habang nagtago sa likod ng cover para mag-change mag. 

"Bratatatat! Bratatat!" 

Naramdaman ko ang alikabok sa bandang ulunan. Tagusan ang bala!

Doon ko na-realize na panay hollow-blocks lang pala yong cover ko na iyon. Lugi ako. 

"Barilin nyo! Cover!" Pinag-return fire ko ang aking kasamahan na iilang metro lamang sa aking pwesto, sa bandang likuran.

Pagapang din ang balik ko sa likod ng mangga. Napuwing ako sa dami ng alikabok ng hollow-block na tinamaan ng bala ng kalaban.

Di ko inaasahan, pagapang ding nag-forward si Ranger JB at pinalitan ang aking pwesto sa may hollow blocks. Sa tangkad nya, nakausli ang ulo nya sa kanyang 'cover'!

"Wag dyan! Alis ka dyan!" "Bratatatat! Bratatat!" "Bang! Bang! Bang!

Tila ay nahuli ang aking babala kay JB. Naratrat ang kanyang pwesto ng mga kaaway!

"Sir, may tama ako! May tama ako!" Nakita ko si JB na nakahilata na ngunit nakahawak pa sa baril.  

Pinagtulungan naming putukan ang pwesto ng mga kaaway. Nakagapang ang iilan sa aking kasama sa kanilang flanks. 

"Bang! Bang! Bang!" Single shots lang ang naririnig. Tumahimik sa kanilang pwesto. Nahiyang tumayo ang pinakamatapang sa kanila at nagsipagtakbuhan ang iba pa.

Narinig kong umuungol si JB. Di ko alam ang estado ng kanyang tama. Kailangang sagipin ko sya.

"Lakay Novie, forward! Recover natin si JB!" 

Six-footer si Ranger JB at tipong malaking tao. Alam kong mahirapan kaming buhatin sya. 

Naalala ko ang aming Humvee na nakapwesto kasama ang reserve na tropa 3 kilometro lamang ang layo.

"Razzy Boy, tawagan si CO at dalhin ang Humvee dali!"

Sa loob ng bahay, nag-hihiyawan ang mga bata at babae. Batid kong meron pang mga armado sa loob. Dalawa tuloy ang iniisip ko, ang pagsagip ng buhay ng tauhan ko at pati ang pagpasurender sa natitirang mga bandido.

Minabuti kong sinigawan ang mga armado sa loob ng bahay: "Kayong mga armadong nasa loob, sumurender na kayo! Mga sundalo ito!" 

Wala ni isang sumagot ngunit patuloy ang pag-iiyak ng mga paslit.  Samantala, di ko na maantay na maubusan ng dugo si JB. 

"Novie, mag-sacrifice ng damit. Pahintuin natin ang dugo!" 

Mabilis naming inakay si JB papunta sa likod ng puno. Groggy at halos ayaw nang magsalita. Nakahiga lang sya pagkatapos naming lunasan ng first aid. 

"Sir, dalhin nyo na po ako sa hospital!"

Ang pagpa-surrender

Tigasin ang mukha ng mga bandido na nasa loob ng bahay. Ayaw ko rin namang madamay ang mga bata doon. 

Nalagay ako sa mahirap na sitwasyon dahil gustong-gustong pagpapatayin ng aking mga tauhan ang mga namamaril na nagtatago sa loob. Iniisip din nila na mamamatay na si JB.

Nakaisip ako ng isa pang diskarte. Isinigaw ko ang aking 'command'. 

"Gunner, i-load ang bala ng bazooka!" 

Actually, wala akong dalang 90mm Recoilless Rifle sa engkwentro na iyon. Style 'bulok' ko lang na mag-command para ma-dictate ang kanilang aksyon sa loob.

Mabilis ding maka-pick up ng 'style' ang aking mga tuso sa gyera na mga tauhan. 

"Yes sir, loaded na ang bazooka!"

Doon ko sinigawang muli ang mga armado sa loob. 

"Kayong nasa loob, mag-isip isip na kayo. Dahil mamamatay na rin lang itong kasama namin, pasabugin na namin kayong lahat kung ayaw nyong sumurender! Bilangan ko kayo ng sampu!"

"Isa!"

"Dalawa!"

"Tatlo!"

"Ayaw nyo talaga?" 

"Razzy Boy, ready to fire!"

"Nanay ko! Tay! Ateeeee!" Naaawa ako sa lahat ng mga inosenteng ayaw mamamatay pero hindi iyon ang aking inaantay na reaksyon. 

"Reaaaady!!!!"

Ilang saglit lang, narinig ko ang boses na aking pinakaaantay.

"Wag po! Wag po! Maawa kayo! Susurender na po kami!"

Parang nabunutan ako ng tinik ngunit matindi pa rin ang aking tensyon. 

"Buksan nyo ang pinto! Itapon ang mga baril palabas sa pintuan! Paisa-isang lumabas at itaas ang kamay!"

Nakatutok kami sa pintuan at inantabayanan ang susunod na kabanata. 

Paisa-isang nagtilapon ang mga matataas na kalibre ng baril palabas. 

Sumunod ang mga kalalakihan na tila maamong tupa ang mga hitsura.

Sa hindi inaasahang pagkakataon, nagulantang kaming lahat sa sumunod na pangyayari. 

Biglang tumayo si JB at kinwelyohan ang dalawang kaaway.

"Mga animal kayo! Akala nyo mapatay nyo ako ha!" 

Inawat ko si JB kasi para syang tigre na gustong lumamon ng tao.

"Oooops, akala ko ba ay mag-collapse ka na bay? Ba't bigla kang nabuhay?" 

Napatawa ako sa aking nakita. Umaagos ang dugo sa mukha pero nanumbalik ang sigla ni JB!

Minabuti kong dalhin lahat ng mga akusado sa istasyon ng kapulisan upang masampahan ng kaso habang si JB ay itinakbo namin sa pinakamalapit na ospital.

Ang aking mga aral

Marami-rami rin akong napulot sa engkwentro na iyon laban sa mga bandidong komunista. 

Una, na-appreciate ko ang kahalagahan ng pagsuot ng complete battle dress attire. Panay gasgas ang inabot ko sa kakagapang. 

Pangalawa, pwede rin palang matalo ang kalaban gamit ang pananalita. Napasurender ko sila na hindi ginamitan ng dagdag karahasan.

Pangatlo, dapat laging may dalang combat life-saving kit. Panay improvise lang kami noon at pati dahon ng mangga ay ipinangtapal na para ma-stop ang bleeding ng head wound. 

Pang-apat, totoong 'direktor' lamang ang opisyal sa combat patrols.  Pero kung nasa team at squad level ka, dapat warrior ka rin at dapat ay magbitbit ng assault rifle para hindi ka mukhang kawawa kung kailangan mo nang ipagtanggol ang iyong sarili at ang mga kasamahan.

Panglima, mas mabuting iniingatang hindi makapanakit ng inosenteng sibilyan sa mga bakbakan, lalo na ang mga kabataan at kababaihan. Kalimitan, wala naman talaga silang kinalaman sa kabulastugan ng mga kaibigan o kaanak nilang naging kriminal o marahas.

6 Philippine military-inspired menu that you do not know

Marami ang namamangha paano pinagkakasya ng mga sundalo ang kanilang subsistence allowance na mas kilala bilang S. A. (Subsistence Allowance). 

Kung susumahin namin kasi, kahit sinong genius sa Math ang mag-kwenta ay hindi ito magkasya kung ihambing ito sa kasalukuyang presyohan ng mga bilihin. 

Just imagine, ang daily meal allowance naming mga sundalo ay nagkakahalaga lamang ng P90.00 o P30.00 bawat kainan. 

Kung pupunta ka nga naman kahit sa mumurahing restaurant, alaws na atang makitang pagkain na ang halaga ay P30.00. Baka ganito oorderin mo:

"Isang cup na kanin po,  ulo ng payat na galunggong, libreng sabaw at dalawang kutsarang ketchup please!"

Anyway, para sa mga sundalo, may diskarte kami para mapagkasya iyang aming kapiranggot na mess. Di kami nagrereklamo hangga't kaya naman talaga. Don't say "Huh???". Yes, mapagkasya namin. Ito ay dahil sa tinatawag na consolidated messing na kung saan ay si Mess Sergeant ang dumidiskarte paano makamura sa pagbili ng mga pagkain sa mga suking tindahan at paano naman nya ito paghati-hatiin sa buong 'sambayanan'.

Dahil sa katitipid namin sa aming mess, merong mga kakaibang menu na halos kami lang din nakakaalam ano yon. Read more.

1. Onse (11). Ano yon? Kapag sinabing Numero Onse o Eleven ang ulam, iyon ay isang kapirasong hot dog na may kapares na isang pirasong tuyo. Kitams? 

2. Diyes (10). Bago yan ah. Yes, iyan yong kahalintulad ng isang tuyo at isang pirasong hard-boiled egg. Ipagtabi mo. Kitams? Dies!

3. O-Tin. Hoy, wag green-minded! Ito yong Odong bilang soup at partner ay isang payat na Tinapa. Ipagsama mo ang first syllables ng dalawang ulam, iyon na! Pang breakfast kalimitan ang O-Tin.

4. Pantakbo. Ang labo ba? Ito yong tawag sa ulam na manok kahit ano man ang luto nito. Kapag manok daw kasi ang paulam ni Sarge, malayo ang liliparin! Kung nasa training, malamang 20 kilometro ang abutin sa jogging. Samantala, kung nasa field duty ay malamang merong 2-week long patrol. Kapag manok ang ulam, nagdududa na agad ang mga tropa sa plano ni C.O.

5. Bicol Express. Generic term ito sa mga ginataan ni Sarge kagaya ng langka at kalabasa. Binubudburan nya ito ng siling labuyo para molten lava ng Mt. Mayon ang init na maramdaman. Masiram? No, maharang!  

6. Pa-tsam. Ito yong kung anu-anong hitsurang dahon na napupulot ng mga Ilokanong sundalo sa gubat at nilalagyan ng sardinas at sinasabawan. Minsan pako, gabi, alukbati at marami pang ibang tila ay pagkain ng alagang hayop. Masarap din at napakagaan sa bulsa! Savings din sa Mess yong Pa-tsam na menu di ba?

(Note: Yong savings namin sa Mess, hidden secret namin iyon sa aming mga misis!)

5 interesting facts that you do not know about the Philippine Army Scout Rangers

You might have heard a lot about the Philippine Scout Rangers but here are interesting facts that you might want to know.

1. Let's start with the name Scout Ranger. It was the Father of the Scout Rangers, then 1st Lt. Rafael Ileto, who coined the name based on the two US military units that he served and worked with during World War II, the famed Alamo Scouts of the 6th US Army and the 6th Ranger Battalion which liberated over 500 prisoners of war from a Japanese concentration camp in Pangatian, Nueva Ecija.

The liberated POWs from Pangatian concentration camp in Cabanatuan City. (Photo is obtained by the author)

2. The first training ground for the Scout Rangers was in Fort McKinley (Fort Andres Bonifacio). A marker that was erected in 1950s still stand at the former home of the Scout Ranger Training Unit (SRTU), which is the current location of the Army Support Command (ASCOM).

In this photo taken by Rappler, you can find the marker where the original home of the Scout Rangers used to be located. The photo was taken during fire incident that gutted the EOD Battalion headquarters building in May 2014.  

3. The Scout Ranger mascot is the Black Panther (Panthera Pardus) that can be found in Africa and some parts of Asia. Through the years, Scout Rangers have also identified themselves with the Philippine Civet cat  (Vivera Tangalung) which is locally known as "Musang". Perhaps, due to the fact that Musang is the closest relative of the Black Panther, our forefathers (and many of the current Scout Rangers) have interchanged the identities of these two distinct animals. In the past, Scout Rangers used to wear the Black Suit with the famous Black Panther unit patch. 

 Two species of the Civet cat that can be found in the Philippines. This animal is more famous as a coffee eater (hello, Civet cat 'shit' coffee drinkers) than being predators.  (Photo is obtained by the author)

The Black Panther is much more fearsome than the Civet cat in the animal world as this photo suggests. Scout Rangers identify themselves with the Black Panther which is known for its stealth, cunning and superb hunting skills. (Photo is obtained by the author)

The 'Musang Patch' that we wear on our shoulder bears the image of the Black Panther and not the Civet Cat.

4. Why the ceremonial outfit was changed from Black Panther Suit to Scout Ranger Distinctive Uniform (SRDU). It was sometime in 2010 when the FSRR changed the traditional Musang uniform from the Black Suit to the digital pattern SRDU. Let me cite some of the reasons:

• Other military units and even some PNP units have started using the Black Panther Suit (and even the Black Beret). It was aggravated by the fact that Security Guards and the members of the MILF started using this outfit too. There were instances in the past that lousy looking soldiers (from other units) and armed lawless elements were mistaken as Scout Rangers.
• The Black Suit is not supposedly used for combat patrols as this violates the basic principles of camouflage and concealment that Scout Rangers are trained for (see photo of Scout Rangers on patrol). Contrary to popular belief that black is the best night camouflage (even among 'old Rangers', the olive drab color is found to be the best outfit for night operations. You better try using a night vision goggle to appreciate.

This is my favorite pet, the 'Musang' which used to guard the Scout Ranger Training School in Camp Capinpin, Tanay Rizal. Our Musang was relocated at the present home of the SRTS in Camp Tecson, San Miguel, Bulacan when both SRTS and the First Scout Ranger Regiment were transferred to this new location in 1996. I am wearing the new Scout Ranger Distinctive Uniform which replaces the old Black Panther suit (Black Suit) that was popularized by the Scout Rangers led by then Major Gabriel Ledesma in Zamboanga Peninsula, Basilan and Sulu. 

The latest version of the Black Panther, the new fave spot for selfie addicts who visit the Scout Ranger Training School.

5. Five years after the establishment of the First Scout Ranger Regiment, the unit produced its first national hero in the person of Cpl Weenee Martillana who was awarded the Medal for Valor for his combat actions against the Huk rebels. Here is the description of his combat exploits:

"Master Sergeant Camacho together with CORPORAL MARTILLANA, posed as civilians and befriended Eddie Villapando, notorious Huk Commander who terrorized Cavite and Batangas for many years. These enlisted men, after establishing contact with Villapando in September, 1955, skilfully managed to win the confidence of Villapando and his bodyguards. On or about 2200H, December, the opportunity to bring success to their project came when Villapando, Commander Guevarra, two (2) Huk bodyguards, Master Sergeant Camacho and CORPORAL MARTILLANA were riding in a jeep. MASTER SERGEANT CAMACHO, while driving the jeep, stopped at Barrio Tabon, Calauan, Laguna on the pretense that the jeep needed some oil. He got out of the vehicle to pour oil on the engine, while Corporal Martillana followed presumably to help him. At a pre-arranged signal they immediately opened fire on the Huks instantly killing Commander Guevarra and one Huk bodyguard. However, one of the Huks managed to shoot back, hitting and killing Master Sergeant Camacho".

To know more about what we do and how we are trained, follow this link:

                             Special Forces: Philippine Army Scout Rangers (Discovery Channel)

                                             Lone Target by Ex-Navy Seals Chris Lambert

Three important things to prepare after passing the PMA Entrance Exam

PMA applicants line up for the series of physical and medical examinations (PME) at the AFP Medical Center in V-Luna Road, Quezon City. They were the lucky examinees who passed the PMAEE about 3 months before the scheduled PME. (PMA photo)

Mahirap at napaka-competitive ang PMA Entrance Examinations (PMAEE) na syang pinakaunang pintuan sa pagpasok sa numero unong leadership school sa ating bansa, ang Philippine Military Academy.

More or less 10,000 kaming applicants sa buong bansa na kumuha ng PMAEE noong August 1989. Isa ako sa kumuha ng exam sa Camp Evangelista, Cagayan de Oro City. 

Sa numerong iyon, nasa isang libo naman ang pasado at pinadalhan ng telegrama para mag-undergo sa susunod na serye ng physical and medical examinations sa AFP Medical Center.

Nasa 350 naman ang quota ng kinukuha na kadete para bumuo sa PMA Class of 1994, kaya mahigpit uli ang labanan pagdating sa AFPMC. 

Para sa akin, dapat ding paghandaan ang Physical & Medical Exams (PME). Syempre, kung ikaw ay handa, mas mataas ang iyong tsansa na mapabilang sa pinag-aagawang quota. 

Sa mga malilikot ang isip,  ito ang tunay na palakasan. Kung ikaw ang nangunguna sa physical at mental abilities, mas priority ka. 

Ipamahagi ko sa inyong mga aplikante ang practical tips sa paghahanda para sa PME:

1. Live a healthy lifestyle. Common sense ano? Well, na-prove ko na yan na palaging uncommon ang dapat ay 'Common Sense'. Ano ang ibig kong sabihin? Drum rolls please. Djaraaaaan! Mag-ehersisyo at mag-diet ka! Una, i-develop ang cardiovascular strength sa pamamagitan ng tamang timpla ng pag-gym at pagtakbo at maging pag-swimming. Remember, dapat mong ipasa ang Physical Fitness Test (PFT). Kung gusto mong malagay sa priority, i-piso (100%) mo yong lahat ng events (running, push-up, sit-up)! Pangalawa, iwanan ang sigarilyo at alak, at lalo na kung tumitikim ka ng droga! Kumain ng masustansyang pagkain. Think of malunggay, isda at prutas. Boloy, kung payatot ka at lampa-lampang hinihingal sa konting lakaran, wag ka nang mag-sayang ng oras na mag-PME sa V-Luna!

2. Be proactive sa health condition.  Kung me extra pera ka na rin lang, magpa-physical exam ka na sa isang pribadong ospital para makita kung may deperensya ka sa katawan. Una, kung treatable ang deperensya, may time ka pang ayusin di ba? Ang halimbawa dito ay ang luslos (Varicocele) at enlarged tonsil na pwede pang i-correct. Kung hindi naman treatable o kaya kailangan muna itong ipahinga ayon sa doctor, dapat ay hindi ka na mag-aksaya ng panahon na pumunta sa Manila para sa PME.  Ang halimbawa rito ay cancer (Dios Mio!), color blindness, o kaya ay sincere disalignment of bones. Ganito kasi yon, kung doon sa AFPMC makikita ang deperensya, tigok ka na lalo na kung makumpleto naman ang quota sa mga aplikanteng perfect ang mental at physical condition!

3. Mental preparation. Isa rin sa mahirap na dinaranas at nakakatigok na portion ng PME ay ang Neuro-psychiatric (NP) tests. Ang haba ng written exams at makulit na pabalik-balik ang mga tanong. Makikita rito ang consistency at kung logical ang iyong kasagutan. Ito yong kahalintulad sa mga sumusunod na tanong at Tagalugin ko na lang. 

     a. May nakikita akong mga bagay na hindi nakikita ng iba. __Yes  __ No.

        b. Naniniwala ako sa mga maligno at engkanto. __Yes  __No.

      c. Pakiramdam ko ay isa akong babae na ikinulong sa katawan ng lalaki. __Yes __No. 

       d. Kapag ako ay galit, sinasampal ko ang sarili kong mukha. __Yes __No.  

Weird ba mga ehemplo ko? Basta tandaan mo, kung ano isagot mo dyan, dapat consistent sa isagot mo sa interview. Sa Q&A portion, wag nerbyoso, mga tao lang din yang mga kausap mo. Minsan, sinusubukan ka pa kung tunay kang lalaki. Halimbawa, isang sexy na Psychologist ang kausap ko noon. Naka-de kwatro sa harap ko at halos lumabas na kaluluwa nya. Parang nanunuyo lalamunan ko at tipong nawawala ang concentration ko. 

Malagkit syang makatingin at ako ay tinanong.

"Sa observations mo ngayon. Ano pakiramdam mo?" 

"Mainit po Maam." 

Lalong nanadya at naka-smile pang hilaw kagaya ni Rosanna Roces.

"At bakit ka naiinitan?"

Simple lang ang sagot ko at base rin naman sa katotohanan.

"Eh kasi naman Maam, ang init ng sikat ng araw at wala tayong aircon!"

Boom panes si Maam Psychologist! Anyway, pumasa ako di ba? Kasi, na-justify ko bakit ako 'nainitan'. Ikaw talaga Maam!

In short, naipasa ko lahat ng pagsubok sa AFPMC at pinalad na mapabilang sa pinaka-astig na PMA "Bantay-laya" Class of 1994.

So, para pumasa ka rin at mapabilang sa kukuhaning kadete, tandaan ang aking mga practical tips kung may time ka!

Don't mess with a Scout Ranger!

Usong-uso ngayon ang nanloloko sa cellphone. Tingnan mo ang kanilang istilo. Kanina lang ay may nag-attempt na ako ay isahan. Kung sinunod ko yon eh di nagpasa-load ako ng P500 sa kanya! Ano sya, hilo? 

Of course, hindi nya alam na ako ay Musang. Tingnan nyo ang aming talakayan. Globe Alert pala ha? 

Syempre, ako ay inosente rin. Hello! Bisdak ito Dong! Ako pa! 

Me clue na akong ibinigay na may frend na Musang, ang  kaso eh di pa nakahalata. Nagbago ng phone number para isahan ako.

Tingnan nyo, nagpalit sya ng number at itinuloy ang maitim na balak na ako ay lokohin.

Pinagbigyan ko sya at pinatawag sa aking "landline number". Hmmm. 

Ang resulta? Djaraaaaaaaaaan!

Hindi ko mailagay ang pagmumura na ginawa nya. Alamin nyo kung bakit. 

To know why, call that number!

Ranger ini! 

Sino niloloko mo tsong?